Replicant2
prev next
 
Home KRAKÓW WAWEL Katedra na Wawelu

Katedra na Wawelu

Kraków Wawel Katedra

Zdajemy sobie wszyscy dobrze sprawę,
że wejść do Katedry nie można bez wzruszenia.
Więcej powiem: nie można do niej wejść
bez drżenia wewnętrznego, bez lęku,
bo zawiera się w niej
- jak w mało której katedrze świata - ogromna wielkość,
którą przemawia do nas cała nasza historia,
cała nasza przeszłość.


Kardynał Karol Wojtyła
(późniejszy Papież, Jan Paweł II)
wypowiedź z 8.03.1964

 

Bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie

Bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie
– kościół katedralny, położony na Wzgórzu Wawelskim stanowiący własność archidiecezji krakowskiej.

Miejsce koronacji królów Polski oraz spoczywania ich szczątków.
Pochowani tu są św. Stanisław ze Szczepanowa i inni biskupi krakowscy aż po czasy współczesne,
prawie wszyscy królowie od Władysława I Łokietka do Stanisława Leszczyńskiego
(łącznie 17 królów wliczając Jadwigę i Annę Jagiellonkę)
i członkowie rodzin królewskich oraz wielcy wodzowie i wieszcze narodowi,
a także prezydent Lech Kaczyński wraz z małżonką Marią Kaczyńską.

 

Historia

Na miejscu obecnego kościoła gotyckiego istniały dwie katedry romańskie.
Najwcześniejsza, pierwsza katedra tzw. chrobrowska, była poświęcona św. Wacławowi.
Budowę świątyni rozpoczęto w 1020 w związku z utworzeniem w 1000 biskupstwa na zjeździe gnieźnieńskim. Pozostałości kościoła św. Gereona (m.in. dolna część krypty),
odkryte na początku XX w. przez prof. Adolfa Szyszko-Bohusza, aż do badań }
prowadzonych w latach 80., uważane były za relikty właśnie pierwszej katedry.

Drugą katedrę zaczęto budować za Bolesława II Śmiałego,
budowę kontynuował Władysław Herman (od niego jest nazywana hermanowską),
a dokończył Bolesław III Krzywousty. Konsekracja odbyła się w 1142.
Budowla ta miała kształt trójnawowej, wieżowej bazyliki z dwoma chórami
i kryptą zbudowaną pod zachodnim chórem.
W XIII w. dobudowano do niej kaplice św. Mikołaja (od północy) i śś. Piotra i Pawła (od południa),
zaś na środku wzniesiono grobowiec-ołtarz św. Stanisława ze Szczepanowa
(biskupa i męczennika), którego szczątki sprowadzono w 1289 ze Skałki.
Od tego czasu z katedrą związany jest kult tego świętego. Katedra spłonęła w 1305. Do dzisiaj zachowała się z niej krypta św. Leonarda,
dolna część wieży Srebrnych Dzwonów a także najniższa część wieży zegarowej.
W 1320 jeszcze w zniszczonej katedrze romańskiej arcybiskup gnieźnieński Janisław
koronował Władysława Łokietka na króla Polski.
Biskup krakowski Nanker wkrótce potem rozpoczął wznoszenie nowej, gotyckiej katedry.

Budowę zaczęto od kaplicy św. Małgorzaty (obecnie zakrystia).
Prezbiterium było gotowe w 1346, a w 1364 reszta kościoła (nawa główna, transept i nawy boczne).
Wtedy to, 28 marca 1364, w obecności króla Kazimierza Wielkiego
arcybiskup gnieźnieński Jarosław Bogoria Skotnicki konsekrował katedrę.
Ukończona z funduszów bpów Jana Grota i Bodzanty,
to bazylika trójnawowa z transeptem, ambitem i trzema wieżami, otoczona wieńcem kaplic.

W ciągu następnych stuleci ulegała zmianom.
Królowie, biskupi i magnaci przebudowywali dawne i wznosili nowe kaplice
z przeznaczeniem na mauzolea, wyposażali wnętrza w dzieła sztuki.

 

Nowożytność

W 1679 podniesiono północne skrzydło ambitu do wysokości prezbiterium,
zaś w latach 1713-1715 z polecenia bpa Kazimierza Łubieńskiego
podwyższono dwa pozostałe skrzydła, zapewne według planów Kacpra Bażanki.
Katedrę grabiły kilkakrotnie wojska nieprzyjacielskie.
I tak w latach 1655 – 1657 (w czasie potopu szwedzkiego) zniszczono
wiele dzieł sztuki gromadzonych w świątyni.

Szwedzi ponownie zdemolowali kościół w 1702.
W XIX w. katedra była wielokrotnie przerabiana w różnych partiach.
Gruntownej restauracji dokonano ze składek społecznych w latach 1895-1910
za bp-ów Albina Dunajewskiego i Jana Puzyny,
pod kierunkiem kolejno Sławomira Odrzywolskiego (do 1904) i Zygmunta Hendla.

W czasie zaboru austriackiego planowano zamienienie świątyni na kościół garnizonowy
i przeniesienie grobów królewskich do kościoła śś. Piotra i Pawła.

W 1817 sprowadzono zwłoki księcia Józefa Poniatowskiego, a w 1818
gen. Tadeusza Kościuszki. Prochy Adama Mickiewicza sprowadzono z Francji w 1890,
zaś Juliusza Słowackiego w 1927.
Marszałek Józef Piłsudski spoczął w podziemiach katedry w 1935.
W 1993 sprowadzono prochy gen. Władysława Sikorskiego.
W 2010 pochowano tam prezydenta Lecha Kaczyńskiego z małżonką.

W czasie ostatniej wojny (1939-1945) Niemcy zamknęli kościół,
a wiele zabytków zniszczono i zagrabiono.

Kraków Wawel Katedra


------------------------
źródło: Wikipedia

 
Wspólna oferta turystyczna Krakowskiej Żeglugi Pasażerskiej
z Parkiem Wodnym w Krakowie
oraz z Kopalnią Soli “Wieliczka"

Park Wodny w Krakowie

Kopalnia Soli “Wieliczka”


Park Wodny w Krakowie
www.ParkWodny.pl/

Kopalnia Soli “Wieliczka”
www.Kopalnia.pl